Wat betekent water bij de wijn doen?
Water bij de wijn doen betekent dat je een compromis sluit. Je gaat akkoord met minder dan wat je oorspronkelijk wou, om tot een overeenkomst te komen.
In 2025 zien we deze uitdrukking opvallend vaak terug, bijvoorbeeld in politieke debatten over de federale begroting. Verschillende Vlaamse partijen moesten immers ‘water bij de wijn doen’ om tot een akkoord te komen over de spreiding van € 3 miljard aan extra middelen.
Een voorbeeld in een zin: De vakbonden wilden € 200 bruto opslag, de regering slechts € 100, maar uiteindelijk deed iedereen water bij de wijn en kozen ze voor € 150.
Wat is de oorsprong van water bij de wijn doen?
De uitdrukking water bij de wijn doen vindt haar oorsprong in het oude Rome, waar wijn vaak met water vermengd werd om haar minder sterk te maken. Door water toe te voegen verzwakte men de alcoholische kracht — net zoals een standpunt afgezwakt wordt bij een compromis.
In Vlaanderen werd de uitdrukking populair door het alledaagse gebruik in familiale en politieke discussies, en raakte ze vanaf de jaren ‘80 stevig ingeburgerd door media en tv-programma’s waarin bemiddeling en overleg centraal stonden. Vandaag hoor je ze nog vaak terug op sociale media, vooral wanneer jongeren praten over relaties of groepsbeslissingen.
Veelgestelde vragen
Wordt de uitdrukking nog gebruikt in 2025?
Ja, vooral in de media en politiek blijft de uitdrukking actueel, zeker bij begrotingsakkoorden en samenwerkingen.
Is ‘water bij de wijn doen’ altijd positief bedoeld?
Niet altijd. Soms klinkt het ook als een teleurstelling, wanneer iemand moet toegeven of inboeten op zijn principes.
Wat is een modern synoniem voor deze uitdrukking?
Een hedendaags alternatief is ‘een middenweg zoeken’ of ‘toegevingen doen’. Jongeren gebruiken soms ‘ik ben geplooid’.
Welk voorbeeld uit 2025 illustreert dit goed?
Bij het akkoord over de hervorming van de werkloosheidsuitkeringen moest de federale regering water bij de wijn doen door € 500 miljoen extra vrij te maken voor begeleiding op de arbeidsmarkt.
Komt deze uitdrukking ook voor in straattaal?
Neen, ‘water bij de wijn doen’ is eerder standaardtaal. In straattaal zou men vaker zeggen dat iemand ‘heeft toegegeven’ of ‘soft is gegaan’.