Wat is gaslighting? In dit artikel lees je wat gaslighting precies inhoudt, hoe je het herkent en wat de gevolgen kunnen zijn. Ook ontdek je waarom mensen dit doen en wat je kunt doen als het jou overkomt. Het gaat over situaties waarin iemand je laat twijfelen aan jezelf en wat je meemaakt.
Wat is gaslighting
Gaslighting is een manier van manipuleren waarbij iemand de waarheid steeds anders vertelt om jou aan jezelf te laten twijfelen. Daardoor weet je niet meer wat echt is.
Dit gebeurt vaak langzaam en subtiel, zodat je het niet meteen doorhebt. De persoon die dit doet, noemen we een gaslighter.
Een voorbeeld is als je iets op een vaste plek legt, maar de gaslighter zegt dat je het kwijt bent. Als je zegt dat het er wel ligt, ontkent diegene dat en zegt dat je niet eerlijk bent of te gevoelig.
Door zulke situaties ga je steeds minder op jezelf vertrouwen en meer op de gaslighter. Dit kan veel invloed hebben op je zelfvertrouwen en gevoelens.
Hoe werkt gaslighting in het dagelijks leven?
Gaslighting werkt door kleine dingen te verdraaien, waardoor iemand gaat twijfelen aan zichzelf. Bijvoorbeeld: je partner zegt dat jij iets bent vergeten, terwijl jij dat wel hebt gedaan. Als je dat uitlegt, krijg je te horen dat je dat niet goed herinnert.
Het gebeurt vaak langzaam en subtiel, zodat het bijna niet opvalt. Dit zorgt ervoor dat het slachtoffer gaandeweg minder vertrouwen krijgt in zijn eigen waarnemingen en gevoelens.
Een praktisch voorbeeld is wanneer iemand steeds zegt dat jouw herinneringen niet kloppen, terwijl jij die herinneringen als echt ervaart. Zo begint de ander aan je twijfels te knagen.
Dit proces zorgt ervoor dat iemand uiteindelijk steeds meer op de gaslighter gaat vertrouwen en zichzelf steeds minder serieus neemt.
Waar komt de term gaslighting vandaan?
De term gaslighting komt uit een toneelstuk uit 1938 dat *Gas Light* heet. Het verhaal gaat over een man die zijn vrouw langzaam laat geloven dat ze gek wordt. Hij maakt het gaslicht in huis steeds zwakker, maar ontkent dat als zij er iets van zegt.
Door dit gedrag twijfelt zijn vrouw aan haar eigen ogen en verstand. Het toneelstuk werd later verfilmd, onder andere in 1944, en maakte het woord bekend.
Gaslighting is daarom een beeldspraak voor het stukje manipulatie waarbij iemand jouw werkelijkheid laat veranderen zoals de man de gaslamp liet dimmen.
Vanaf de jaren 2000 wordt de term steeds vaker gebruikt om precies dit soort emotionele manipulatie in echte situaties te beschrijven.
Welke voorbeelden laten zien hoe gaslighting zich uit?
Gaslighting kan zich op verschillende manieren laten zien, bijvoorbeeld door minachtende opmerkingen te maken. Zoals zeggen: “Je bent echt dom” of “Je overdrijft altijd”. Dit zorgt ervoor dat je jezelf minder gaat waarderen.
Een ander voorbeeld is het uitvergroten van kleine fouten. Iemand kan zeggen dat je als ouder “helemaal faalt”, terwijl het om een kleine vergissing gaat. Zo ga je denken dat je echt slecht bent.
Ook dramatiseren hoort erbij. Iemand zegt bijvoorbeeld dat jouw woorden hen zo verdriet doen dat ze het leven niet aankunnen. Daardoor twijfel je of je jezelf niet moet veranderen.
Al deze voorbeelden zorgen ervoor dat je aan jezelf gaat twijfelen en meer controle aan de andere persoon geeft.
Veelgestelde vragen
Wat is gaslighting?
Gaslighting is een vorm van emotionele manipulatie waarbij iemand de waarheid verdraait om een ander aan zichzelf te laten twijfelen en zo macht te krijgen.
Hoe herken je gaslighting?
Gaslighting herken je aan subtiele leugens, het ontkennen van feiten en het laten twijfelen aan je eigen waarneming en geheugen.
Wat zijn de gevolgen van gaslighting?
Gaslighting kan leiden tot verlies van zelfvertrouwen, constante verwarring, angst, depressie en fysieke klachten door chronische stress.
Hoe kun je omgaan met gaslighting?
Erken wat er gebeurt, zoek steun bij anderen en haal afstand van de persoon die gaslight, eventueel met hulp van professionele begeleiding.